More than words..... .

થોડુ તારા વિશે થોડુ મારા વિશે
એમ પૂછે બધા બે કિનારા વિશે

તો'ય અંદાજ પામી શકે કેમ પણ ?
આપણી વચ્ચમાં વ્હેલ ધારા વિશે..

પ્રેમનો કોઈ પણ પ્રશ્ન નહિ પૂછતા -
માત્ર પૂછો સઘનતા સહારા વિશે

પૂછજો બસ તમે એમ કૈં યાદ છે ?
એક રાતે ખરેલા સિતારા વિશે..

હેંસિયત ને વજુદના સવાલો બધા..
ખુદ કરેલા હતા મેં જ મારા વિશે

એકલી સાંજના ડૂબવાને ખબર..
આંસુઓ આ હશે કેમ ખારા વિશે

પૂછજો આભને ચાંદ તારા વિશે
જાણવું હોય જો અંધકારા વિશે

-કવિ રાવલ

Kindly note that all my words uploaded on
the blog have already been published in
various reputed publications. The blog
itself have already been registered and
its all rights are reserved with me only.

All the viewers and readers are requested
to take in to consideration that I sometimes
write 'Prayogatmk Gazals' as I mix up two
chhand keeping it in to mind that it should
not harm the naturality of the Gazal format
and it should be maintained well.

In the Gazal "Thodu maraa vishe" I have
started with matla as well as also ended
with matla only while generally we start
with matla but never end with it. In some
other Gazals also I have used 'Mishra Chhand'
and have tried to maintain it.

Your opinions, comments and suggestions are
always welcome on kaviwithwords@gmail.com

thanking you
love with respect
-KAVI
(Miss. Kavi Raval)

આ સમુહમાં કૈંક તો વૈવિધ્ય હોવું જોઈએ
માત્ર કિસ્સા નહિ કથામાં તથ્ય હોવું જોઈએ

અંત ને આરંભ તો હંમેશ હોવાના અહીં,
ધ્યાન ખેંચે તેવુ તેમા મધ્ય હોવું જોઈએ

નાટ્ય,સંવાદો,કથાનક-કેટલું કૈ છે છતાં
એમ લાગે છે કે થોડુક પદ્ય હોવું જોઈએ

લીંબડાનાં પાન કડવા,ડાળ કડવી કેમ છે ?
મૂળમાં એના હળાહળ સત્ય હોવું જોઈએ

ચાંદ,તારા,સૂર્ય ને આકાશગંગાઓ બધી
વિશ્વ વર્તુળની પરે કૈ ભવ્ય હોવું જોઈએ

-કવિ રાવલ

એકલો, અવ્વાવરૂ ને સાવ સૂનો,
આપણાં ઘરમાં રહે છે એક ખૂણો.

એ મને લાગે ઢળેલી સાંજ જેવો…
કેટલાંયે આથમે છે ત્યાં અરૂણો

હૂંફ જેવું છે કશુંક એની કને પણ,
આમ છે તડકા સમો ને તો’ય કૂણો.

ત્યાં જ ખરતો હોય છે ક્યારેક ડૂમો,
યાદ આવી જાય છે સંબંધ જૂનો.

આપણે તો એ જ તીરથ, એ જ યાત્રા,
“કવિ” ધખાવીને અહીંયા બેસ ધૂણો.

-કવિ રાવલ

આમ તો એ હતો એકલો યાદવ
રાધિકા જો મળી તો થયો માધવ

સ્વપ્ન મેં જોયુ કે પાંખ થઈ ઉડશે,
ત્યારથી વાદળી થઈ ગયો પાલવ

આંખમાં – એક છે – આંસુ દીધું તે,
ને પછી પ્રેમથી કીધુ : ‘લે – સાચવ’

આમ તો ના ઉગે ફૂલ કોઈ – ત્યાં
હા – અણીશુદ્ધ હોવો ઘટે કાદવ

સૃષ્ટિમાં જો - સતત થાય છે નર્તન
રાસલીલા કહો કે કહો તાંડવ

-કવિ રાવલ

અદ્વૈતમાં ક્યાં શક્ય છે હો કોઈ પણ સંચારણો
વચ્ચે વિરોધાભાષ હોવો જોઈએ થોડો ઘણો..

આજે અચાનક સાવ જો ભીની થઈ ગઈ પાંપણો..
નહિ કોઇ એ સમજી શકે સંબંધ શું છે આપણો..

ના શોધ એના તથ્યને,ના કૈં તુ કર પુરવાર પણ
સંવેદનાને હોય નહિ ઉચ્ચિત-અનુચ્ચિત કારણો..

આકાશ, સૂરજ ને પવન રચતા હશે વાતાવરણ
અમથા ન ઊગી નીકળે ધરતી ઉપર અભ્યારણૉ..

-કવિ રાવલ.

સતત જલતી રહે છે એક શમ્મા આપણી વચ્ચે
ગઝલના શેર છે કે પદ કે નગમા આપણી વચ્ચે

સહજ બસ જીરવાય જાય સદમા આપણી વચ્ચે
સમજદારી ઘણી રે હાય ખમ્મા આપણી વચ્ચે

અહીં તો આપવનો અર્થ થાતો પામવા જેવો,
કરો ઉધાર તો યે થાય જ્મ્મા આપણી વચ્ચે

કબીરો,કોઈ મીરા,બુધ્ધ,ઈશુ, નરસિંહની જેમ
નથી રે'તી જગતની કોઈ ત્તમા આપણી વચ્ચે

કરીને હાથ ઉંચા 'કવિ' દુઆ માંગો ખુદા પાસે
રહે કાયમ સદા આપસમા ઉષ્મા આપણી વચ્ચે

-કવિ રાવલ.

આ વાદળી ઘેરાઈ તે લૂટો સખી
આકાશમાં છે તારકો ચૂટો સખી

હા છે નશો એમા ભલે ઘેરો ઘણો -
આ આપણાં સાન્નિધ્યને ઘૂંટો સખી

આ પ્રેમનો અંદાઝ થોડો છે અલગ
અસ્તિત્વમાંથી ખુદ તમે ખૂટો સખી

વેરાનગી પણ ભવ્ય હોવી જોઈએ,
ખંડેર માફક રોજ કૈ તૂટો સખી.

અસ્તિત્વ આખું એટલે શું મૌન છે ?
કૂમાશની થૈ કૂંપણો ફૂટો સખી

-કવિ રાવલ

કોતરેલો એક ચીલો જોવા મળે છે
દોડવાનો સીલસીલો જોવા મળે છે

રાત દિવસ -ચાંદ,સૂરજ,તારા ફરે છે,
આભમાં ફરતો કબીલો જોવા મળે છે

'છોકરાને છોકરી વચ્ચે પ્રેમ છે હો'-
વ્યસ્ત ચર્ચામાં વડીલો જોવા મળે છે

એ વિરોધાભાષમાં રે' છે મૌન પણ -
આંખની અંદર દલીલો જોવા મળે છે

કાળ પ્રતિક્ષારત ઉભો છે જંગલમાં કોની ?
સાવ નિર્જન એક કિલ્લો જોવા મળે છે

-કવિ રાવલ
(Mishra Chand: ga la ga ga, ga la ga ga, ga ga la ga, ga.)

નદીનો અર્થ તારા નામ સામે ગોઠવી જોજે
બને તો બે'ય કાંઠા સામસામે ગોઠવી જોજે

હુ શું આપી શકુ ઉત્તર તને, તlરા સવાલોનો ?
સવાલો અન્તમાં અંજામ સામે ગોઠવી જોજે.

દિશાઓને ય ક્યાં છે જાણ કૈ સૂરજનાં ઉગવાની..
સફર આશા અને મુકામ સામે ગોઠવી જોજે

પછી ફેલાવ પાંખોને, પ્રથમ નક્કી દિશા તું કર.
પવનના રુખ અને આયામ સામે ગોઠવી જોજે.

જરા જોતો ખરા એ શું કરે છે દ્વરકામાં જઈ -
લઈને વાંસળી તું શ્યામ સામે ગોઠવી જોજે



Kindly note that I and Dr. Mahesh Raval both
have written one Gazal on a common Matlaa and
Radeef. So, one of his Gazals oalso have similar
Matlaa and Radeef.

-કવિ રાવલ.

મૌનનો અતિરેક પડઘો
સાંભળો ક્યારેક પડઘો

સૂર્ય ડૂબીને બને છે
રોજ સાંજે એક પડઘો

નભ બનીને વિસ્તરે છે
આ ક્ષિતિજ લગ છેક પડઘો

કેમ પડઘાતો રહે છે ???
એકલો પ્રત્યેક પડઘો

જો લગોલગ પાસ આવી
સ્પર્શતો હળવેક પડઘો

-કવિ રાવલ.

આજ મનમાં કોણ જાણે શો ઉચાટ છે ?
ચોતરફ વાતાવરણમાં તરફડાટ છે...

ઊછળે દરિયો અને આ સ્થિર ઘાટ છે !!!
એટલે - મોજા મહી આ ઘૂઘવાટ છે...

લાગણીઓ તો હવા સમ સ્પર્શતી રહે...
ને હવા જેવો જ એનો સૂસવાટ છે...

ગોખવા બેઠી નથી ક્યારેય પણ તને..
તો'ય શ્વાસોચ્છવાસ સમ તું કડકડાટ છે...

ભીતરે ફૂટી હશે પાંખો તને અરે...
તાર આ અસ્તિત્વમાં જો ફડફડાટ છે... OR
એટલે અસ્તિત્વમાં તુજ ફડફડાટ છે...


(Mishra Chaand: Ga,la,ga,ga + ga,la,ga,ga + ga,la,ga,la,gaa)
-KAVI RAVAL

હાસ્ય એનું તીખ્ખું અને નમકીન છે,
એમ લાગે છે આજ એ ગમગીન છે.

વાત ચોખ્ખી ને સ્પષ્ટ છે એ સાવ પણ
મામલો પેચીદા અને સંગીન છે.

પ્રશ્ન નાજુક છે એમ લાગે છે હવે,
એ વિચારોમાં કેટલાં તલ્લીન છે.

પ્રેમ જેવી બાબત બની ગઈ વારતા,
લાગણીઓની એ જ તો તોહીન છે.

સ્વપ્ન જેવું જોયા કરે છે એ ય પણ -
એટલે આંખો એમની રંગીન છે.

- કવિ રાવલ

“ગાલગાગા ગાગાલગા ગાગાલગા” ના છંદબંધારણને અનુસરીને લખાયેલી કવિતાના છંદ માટે “મિશ્ર છંદ” શબ્દ પ્રયોજે છે. આ છંદ ગઝલશાસ્ત્રમાં “બહરે હમીમ મુસદસ” (21 માત્રા) તરીકે ઓળખાય છે. આના જેવા જ બંધારણ ધરાવતા અન્ય છંદો પણ છે-ગાલગાગા ગાગાલગા ગાલગાગા - બહરે ખફીફ મુસદસ સાલિમગાલગાગા ગાગાલગા ગાગાગા - બહરે ખફીફ મુસદસ મુશઅસગાલગાગા ગાગાલગા ગાલગા - બહરે ખફીફ મુસદસ અરૂઝ વ જર્બ મહઝૂફગાલગાગા ગાગાલગા - બહરે ખફીફ મરબ્બઅ

વાદળોની જેમ બસ ઘેરાય પ્રશ્નો
મૌન માફક સાંજના પડઘાય પ્રશ્નો

આપણા ભટકાવના પર્યાય પ્રશ્નો
શક્ય ક્યાં છે કે બધા સમજાય પ્રશ્નો

માર્ગ જેવા ચોતરફ ફંટાય પ્રશ્નો
ક્યાં ખબર છે કૈ તરફ લઈ જાય પ્રશ્નો

એક વાવાઝોડુ થઈ આવે વિચારો
ને સમયના ગર્ભમાં સેવાય પ્રશ્નો

ના કદી પૂછી શકાયા હોય એવા
આંખમાં ક્યારેક જો ઉભરાય પ્રશ્નો

-કવિ રાવલ

છોડવાનું હોય છે ગોકુળ બધાને આખરે
ઍ જ કરતું હોય છે વ્યાકુળ બધાને આખરે

ઝાડ જેવું હોય છે અસ્તિત્વ આ પણ આપણું
વિસ્તરે છે સ્થૂળ દાટી મૂળ બધાને આખરે

આપણી આ ગડમથલ તો છે અભિવ્યક્તિ તણી
વ્યક્ત થાવું હોય છે જળમૂળ બધાને આખરે

ઝાંઝવા પાછળ બહું ભટકો પછી સમજાય છે..
અર્થ રણનો વિસ્તરેલી ધૂળ બધાને આખરે.

દોરવાનું હોય છે ગતિના ગણિત આ કાળથી -
ઝિન્દગીના નામનું વર્તુળ બધાને આખરે.